Taal grijpt altijd in

"Het uitgangspunt is dat taal een bepaald denken reflecteert, maar ook in gang zet en onderhoudt en dat er zo een zekere padafhankelijkheid ontstaat." (p. 15 | 17-04-2026)

"Wat de cirkelredeneringen rondom psychisch lijden extra hardnekkig maakt, is dat ze ten gevolge van de genoemde verdinglijking vaak moeilijk te herkennen zijn. 'ADHD leidt onder andere tot concentratieproblemen en impulsiviteit' klinkt nauwelijks nog als een cirkel. En omdat het daarmee lijkt alsof er iets is (de stoornis) dat iets anders veroorzaakt (de ervaren problemen) wordt zowel op indivi- dueel als maatschappelijk niveau de vraag niet gesteld of het wel de best mogelijke benadering is om de ervaren ongemak- ken te zien als een psychische stoornis van het individu." (p. 23 | 17-04-2026)

"Op het genoemde congres in Gent was een van de belangrijkste aanbevelingen voor psychiaters en voor men- sen in het algemeen om meer 'met de gekte te kunnen zitten'. Niet te snel te vertrekken vanuit het idee dat er iets aan de hand is dat moet worden opgelost. En al helemaal niet te vertrekken vanuit het idee dat wij weten wat er aan de hand is. Er zijn weliswaar situaties die vragen om een ander soort actie dan 'zitten', zo werd ook op het congres erkend, maar er werd ook gesteld dat dat vaak wél mogelijk is en toch niet gedaan wordt." (p. 28 | 21-04-2026)

"Maken we mensen ziek door (in een vroeg stadium) te stellen dat ze ziek zijn? Een van de weinige sociologische wetmatigheden wordt verwoord in het Thomas-theorema: If men define situations as real, they are real in their consequences.1" (p. 30 | 21-04-2026)

"De vraag 'Wie is Maikel en waar begint zijn ADHD?' is cen onmogelijke vraag, die ondertussen sluimerend door zijn identiteitsvorming heen loopt." (p. 32 | 21-04-2026)

"De school van Maikel concludeert in haar jaarverslag dat ze in staat blijkt om goed onderwijs te geven aan klassen met meer dan dertig leerlingen en besluit deze klasgrootte voorlopig te handhaven. De docent wordt bevestigd in zijn idee dat hij bij leerlingen met concentratieproblemen moet denken aan ADHD. Intussen is een jaar doubleren voor bijvoorbeeld vroege leerlingen minder voor de hand gaan liggen, is de lat voor wat je van kinderen redelijkerwijs kunt verwachten hoger gelegd en is de school minder goed afge- stemd geraakt op verschillen die er kunnen bestaan tussen kinderen. Deze laatste twee fenomenen vormen de paradox van de geslaagde behandeling: succesvolle behandelingen bij individuen kunnen leiden tot een versmalling van wat we onder 'normaal' verstaan en accepteren. Het gevolg hiervan is dat er steeds meer stoornissen en behandelingen nodig zijn om nog mee te kunnen komen óf om een legitieme reden te hebben om níét mee te kunnen komen" (p. 33 | 21-04-2026)

"omdat precies in dat ongekende de mogelijkheid tot (weten- schappelijke) vooruitgang zit, de potentie om bestaande theorieën en classificatiesystemen aan te scherpen, te verrijken en te verbeteren, en zo tot nieuwe ideeën te komen. Het staat daarnaast voor een bescheidenheid ten aanzien van kennis, met als fundamenteel uitgangspunt dat er altijd werkelijkheid zal ontsnappen aan wat we kunnen vatten in theorieën en in systematische beschrijving. Het spoort aan om te midden van onze wens tot grip en begrip altijd een houding van niet weten te behouden" (p. 35 | 25-04-2026)

2026-05-01 19:45 %% template_uid: 0DA3F918-CB0A-46F3-9037-CE332E175F06 ts: 2026-05-01T17:45:28Z %% "Het uitgangspunt is dat taal een bepaald denken reflecteert, maar ook in gang zet en onderhoudt en dat er zo een zekere padafhankelijkheid ontstaat." (p. 15 | 17-04-2026)

"Wat de cirkelredeneringen rondom psychisch lijden extra hardnekkig maakt, is dat ze ten gevolge van de genoemde verdinglijking vaak moeilijk te herkennen zijn. 'ADHD leidt onder andere tot concentratieproblemen en impulsiviteit' klinkt nauwelijks nog als een cirkel. En omdat het daarmee lijkt alsof er iets is (de stoornis) dat iets anders veroorzaakt (de ervaren problemen) wordt zowel op indivi- dueel als maatschappelijk niveau de vraag niet gesteld of het wel de best mogelijke benadering is om de ervaren ongemak- ken te zien als een psychische stoornis van het individu." (p. 23 | 17-04-2026)

"Op het genoemde congres in Gent was een van de belangrijkste aanbevelingen voor psychiaters en voor men- sen in het algemeen om meer 'met de gekte te kunnen zitten'. Niet te snel te vertrekken vanuit het idee dat er iets aan de hand is dat moet worden opgelost. En al helemaal niet te vertrekken vanuit het idee dat wij weten wat er aan de hand is. Er zijn weliswaar situaties die vragen om een ander soort actie dan 'zitten', zo werd ook op het congres erkend, maar er werd ook gesteld dat dat vaak wél mogelijk is en toch niet gedaan wordt." (p. 28 | 21-04-2026)

"Maken we mensen ziek door (in een vroeg stadium) te stellen dat ze ziek zijn? Een van de weinige sociologische wetmatigheden wordt verwoord in het Thomas-theorema: If men define situations as real, they are real in their consequences.1" (p. 30 | 21-04-2026)

"De vraag 'Wie is Maikel en waar begint zijn ADHD?' is een onmogelijke vraag, die ondertussen sluimerend door zijn identiteitsvorming heen loopt." (p. 32 | 21-04-2026)

"De school van Maikel concludeert in haar jaarverslag dat ze in staat blijkt om goed onderwijs te geven aan klassen met meer dan dertig leerlingen en besluit deze klasgrootte voorlopig te handhaven. De docent wordt bevestigd in zijn idee dat hij bij leerlingen met concentratieproblemen moet denken aan ADHD. Intussen is een jaar doubleren voor bijvoorbeeld vroege leerlingen minder voor de hand gaan liggen, is de lat voor wat je van kinderen redelijkerwijs kunt verwachten hoger gelegd en is de school minder goed afgestemd geraakt op verschillen die er kunnen bestaan tussen kinderen. Deze laatste twee fenomenen vormen de paradox van de geslaagde behandeling: succesvolle behandelingen bij individuen kunnen leiden tot een versmalling van wat we onder 'normaal' verstaan en accepteren. Het gevolg hiervan is dat er steeds meer stoornissen en behandelingen nodig zijn om nog mee te kunnen komen óf om een legitieme reden te hebben om níét mee te kunnen komen" (p. 33 | 21-04-2026)

"omdat precies in dat ongekende de mogelijkheid tot (wetenschappelijke) vooruitgang zit, de potentie om bestaande theorieën en classificatiesystemen aan te scherpen, te verrijken en te verbeteren, en zo tot nieuwe ideeën te komen. Het staat daarnaast voor een bescheidenheid ten aanzien van kennis, met als fundamenteel uitgangspunt dat er altijd werkelijkheid zal ontsnappen aan wat we kunnen vatten in theorieën en in systematische beschrijving. Het spoort aan om te midden van onze wens tot grip en begrip altijd een houding van niet weten te behouden" (p. 35 | 25-04-2026)

%% template_uid: 0DA3F918-CB0A-46F3-9037-CE332E175F06 ts: 2026-05-04T08:59:22Z %% "Mijn overtuiging en ervaring is dat we met minder weettaal de risico's van individuele stagnatie en demoraliserende identificatie deels kunnen ondervangen." (p. 48 | 04-05-2026)

De uitspraak de context van een individu is een vreemde formulering die uitgaat van individualisme. Want het individu is onderdeel van een context. (p. 53)