Over het verdwijnen van rituelen

%% template_uid: 0DA3F918-CB0A-46F3-9037-CE332E175F06 ts: 2026-05-06T05:36:42Z %% "Het kapitaal werkt als een garantie tegen de dood. Het wordt voorgesteld als ge- accumuleerde tijd, want met geld kun je anderen voor je laten werken, dat wil zeggen tijd kopen. Een oneindige hoeveelheid kapitaal wekt de illusie van een oneindige tijd. Het kapitaal werkt tegen de dood als absoluut verlies. Het moet de beperkte tijd van leven opheffen. Bataille vermoedt achter de accumulatiedwang de angst voor de dood…" (p. 68 | 06-05-2026)

• Verklaart wellicht mijn accumulatiedwang. Mijn dwangmatige geoptimaliseer en geproduceer.

%%end%%

%% ts: 2026-05-06T05:43:12Z %% "De soevereiniteit, de vrijheid om de dood te kiezen is bedreigend voor een maatschappij die op arbeid en productie is gericht en die middels een biopolitiek van de gezondheid het menselijk kapi- taal probeert te vermeerderen." (p. 71 | 06-05-2026) %%end%%

%% template_uid: 0DA3F918-CB0A-46F3-9037-CE332E175F06 ts: 2026-05-06T05:51:17Z %% "Hegel kiest geen partij voor de heer, maar voor de knecht. Hij is nu eenmaal een filosoof van de moder- ne tijd. Voor hem geldt het primaat van de arbeid. Zelfs denken is arbeid. De geest verricht arbeid. Arbeid vormt de geest. Hegels dialectiek van heer en knecht beschouwt het menselijk bestaan uitsluitend vanuit het perspectief van de arbeid. Hegel heeft geen toe- gang tot de vrijheid van de speler, die de arbeid min- acht en haar overlaat aan de knecht." (p. 76 | 06-05-2026)

• De positie van Han doet me denken aan Nietzsche en aan Ayn Rand nu.

%%end%%

%% template_uid: 0DA3F918-CB0A-46F3-9037-CE332E175F06 ts: 2026-05-12T06:21:41Z %% "In gedichten speelt de taal. Daarom lezen we van- daag de dag nauwelijks nog gedichten. Gedichten zijn magische ceremonies van de taal. Het poëtische principe geeft de taal het genot terug door radicaal te breken met de economie van de betekenisproductie. Het poë- tische produceert niet." (p. 80 | 12-05-2026) %%end%%

%% template_uid: 0DA3F918-CB0A-46F3-9037-CE332E175F06 ts: 2026-05-13T05:46:44Z %% "Wordt het teken, de signifiant, de betekenaar, totaal geabsorbeerd door de betekenis, de signifié, het betekende, dan verliest de taal elke betovering en glans. Ze wordt informationeel. Ze verricht arbeid in plaats van te spelen." (p. 82 | 13-05-2026)

• https://en.wikipedia.org/wiki/Signified_and_signifier

%%end%%

%% template_uid: 0DA3F918-CB0A-46F3-9037-CE332E175F06 ts: 2026-05-13T05:49:48Z %% "Niet het betekende, maar de betekenaar zonder betekende is geheimzinnig." (p. 82 | 13-05-2026) %%end%%

%% template_uid: 0DA3F918-CB0A-46F3-9037-CE332E175F06 ts: 2026-05-13T05:54:18Z %% "We leven vandaag de dag in een cultuur van het betekende, die de betekenaar, de vorm als uiterlijk afdoet. Zij staat vijandig tegenover het genot en tegenover de vorm." (p. 83 | 13-05-2026) %%end%%

%% template_uid: 0DA3F918-CB0A-46F3-9037-CE332E175F06 ts: 2026-05-13T09:37:17Z %% "Het westerse oog is onderworpen aan een hele mythologie van de - het centrum vormende, verborgen - ziel, waarvan het vuur vanuit de beschermende ruimte van de oogholten in een lijfelijk, zinnelijk, hartstochtelijk buiten straalde." (p. 86 | 13-05-2026)

• Quote van Barthes. Over het ego. Het kernachtige ongekende. Zie ook [[Databases/Journal/20250711072400|Egozwakte]].

%%end%%

%% template_uid: 0DA3F918-CB0A-46F3-9037-CE332E175F06 ts: 2026-05-13T09:44:03Z %% "De moraal veronderstelt een ziel, een persoon, die werkt aan zijn of haar vervolmaking. Hoe verder deze persoon vordert op de morele weg, des te meer zelfrespect hij of zij verwerft. In de ethiek van de hoffelijkheid ontbreekt deze narcistische innerlijkheid geheel en al." (p. 87 | 13-05-2026)

• Het morele kompas is een bron van zelfverbetering. De bron van het collectivistische in Aziatische samenlevingen is misschien meer de afwezigheid van iets, van het ego, door het rituele aspect van de samenleving daar.

%%end%%

%% template_uid: 0DA3F918-CB0A-46F3-9037-CE332E175F06 ts: 2026-05-13T14:59:29Z %% "Dronepiloten werken in ploegendienst. Doden is voor hen bovenal werk. Na de dienst krijgen ze plechtig een 'scorekaart' aangereikt, waarop staat hoeveel mensen ze hebben gedood. Net als bij elk soort werk telt ook bij het doden van mensen bovenal de prestatie. Algoritmes ondersteunen de machinale productie van dood. Het doden als datagedreven operatie heeft iets pornografisch, obsceens. De tegenstander lost op in data. De leus van een voormalige cis-chef was: Wij doden mensen op basis van metadata." (p. 98 | 13-05-2026) %%end%%

%% template_uid: 6W6rvs0X ts: 2026-05-15T11:21:48Z %% %%end%%

%% ts: 2026-05-16T11:54:21Z %% "Ondanks de onmiskenbare spelelementen in zijn dialogen luidt Plato de overgang van mythe naar waarheid in. In naam van de waarheid distantieert hij zich ook van het spel, waaraan de sofisten zich overgeven." (p. 103 | 16-05-2026) %%end%%

%% template_uid: 6W6rvs0X ts: 2026-05-15T15:20:19Z %% "Ondanks de onmiskenbare spelelementen in zijn dialogen luidt Plato de overgang van mythe naar waarheid in. In naam van de waarheid distantieert hij zich ook van het spel, waaraan de sofisten zich overgeven." (p. 103 | 15-05-2026) %%end%%

%% template_uid: 6W6rvs0X ts: 2026-05-15T17:32:29Z %% "In de dialoog Gorgias treden Socrates en Callicles op als duellisten." (p. 103 | 15-05-2026) %%end%%

%% template_uid: 6W6rvs0X ts: 2026-05-16T11:58:35Z %% "Het is ongetwijfeld Huizinga's verdienste dat hij het spelkarakter van menselijke handelingen in archaische culturen heeft uitgewerkt. Maar hij verabsoluteert het spel en miskent daardoor de beslissende paradigmawisseling in de westerse kennisoverdracht, namelijk de overgang van mythe naar waarheid, die samenvalt met de overgang van spel naar arbeid. Op weg naar de arbeid verwijdert het denken zich hoe langer hoe meer van zijn oorsprong als spel." (p. 104 | 16-05-2026) %%end%%

%% template_uid: 6W6rvs0X ts: 2026-05-16T12:07:36Z %% "De mens is geen soeverein kennissubject, geen schepper van kennis meer. Kennis worde nu nachinaal geproduceerd. De datagedreven kennisproductie vindt zonder menselijk subject en bewustzijn plaats. Enorme hoeveelheden data verdringen de mens uit zijn centrale plaats als kennisproducent. Hij is zelf tot een dataset, tot een berekenbare, stuurbare grootheid gekrompen." (p. 106 | 16-05-2026) %%end%%

%% template_uid: 6W6rvs0X ts: 2026-05-16T12:10:03Z %% "Van de transparantie als datastisch imperatief gaat de dwang uit om alles in data en informatie, dat wil zeggen in iets zichtbaars om te zetten. Zij is een vorm van productiedwang. De transparantie verklaart niet de mens, maar alleen data en informatie vrij. Zij is een efficiënte vorm van machtsuitoefening, waarin totale communicatie en totale surveillance met elkaar samenvallen. De macht doet zich voor als vrijheid. Big data genereert een kennismacht die het mogelijk maakt om in de menselijke psyche in te grijpen en deze te sturen. Zo bezien is het datastisch imperatief tot transparantie geen voortzetting van de verlichting, maar het einde ervan" (p. 107 | 16-05-2026) Dit boek heeft me dingen laten zien waarvan ik niet wist dat ze bestonden. %%end%%